Soạn Bài Quan Âm Thị Kính Chi Tiết - Soạn Văn Lớp 7

Vở chèo Quan Âm Thị Kính là tác phẩm tiêu biểu của sân khấu chèo truyền thống Việt Nam, phản ánh số phận oan khuất của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Đoạn trích Nỗi oan hại chồng làm nổi bật phẩm chất hiền lành, đức hạnh của Thị Kính, đồng thời phê phán sự bất công và thói độc đoán của những người có quyền thế. Cùng The TutorX tìm hiểu nội dung và trả lời các câu hỏi soạn văn dưới đây.

Bố cục đoạn trích Nỗi Oan Hại Chồng

Đoạn trích có thể chia thành 3 phần:

• Phần 1: Từ đầu đến “thiếp xén tày một mực”: Thị Kính phát hiện chiếc râu mọc ngược dưới cằm chồng và định xén đi.
• Phần 2: Tiếp theo đến “về cùng cha con ơi”: Thị Kính bị gia đình chồng vu oan, không thể minh oan và phải trở về nhà cha mẹ đẻ.
• Phần 3: Đoạn còn lại: Thị Kính đau đớn từ biệt cha mẹ, quyết định giả trai để đi tu.

Hướng Dẫn Soạn Bài Quan Âm Thị Kính

Câu 1: Tóm tắt vở chèo Quan Âm Thị Kính

Thị Kính là người phụ nữ nết na, hiền thục, được gả cho Thiện Sĩ. Một đêm, khi thấy chồng có chiếc râu mọc ngược dưới cằm, nàng định dùng dao xén đi nhưng Thiện Sĩ bất ngờ tỉnh giấc, nghi ngờ vợ muốn giết mình. Nghe lời con trai, Sùng bà vu oan và đuổi Thị Kính về nhà cha mẹ đẻ. Sau đó, nàng giả trai, lấy tên Kính Tâm và vào chùa tu hành.

Tại chùa, Thị Mầu đem lòng say mê Kính Tâm nhưng không được đáp lại nên dan díu với người khác. Khi mang thai, Thị Mầu đổ tội cho Kính Tâm. Dù bị oan, Kính Tâm vẫn nhận nuôi đứa trẻ trong nhiều năm. Sau khi qua đời, thân phận nữ nhi của nàng mới được làm sáng tỏ. Cuối cùng, Thị Kính được giải oan và hóa thành Phật Quan Âm.

Câu 2: Đọc và tìm hiểu chú thích trong văn bản

Học sinh đọc kỹ đoạn trích Nỗi oan hại chồng, chú ý các chú thích trong sách giáo khoa để hiểu nghĩa của từ ngữ, cách xưng hô và những chi tiết đặc trưng của nghệ thuật chèo.

Câu 3: Đoạn trích có những nhân vật nào? Ai là nhân vật tạo nên xung đột chính?

Đoạn trích có năm nhân vật: Thị Kính, Thiện Sĩ, Sùng ông, Sùng bà và Mãng ông.

Trong đó, Thị Kính và Sùng bà là hai nhân vật tạo nên xung đột chính:

• Thị Kính: Đại diện cho người phụ nữ hiền lành, đức hạnh nhưng chịu nhiều bất công trong xã hội phong kiến.
• Sùng bà: Đại diện cho tầng lớp giàu có, quyền thế, mang tính cách độc đoán, tàn nhẫn và khinh thường người nghèo.

Sự đối lập giữa hai nhân vật làm nổi bật mâu thuẫn giai cấp và nỗi oan khuất của Thị Kính.

Câu 4: Phân tích cảnh mở đầu và hành động của Thị Kính

Cảnh mở đầu diễn ra khi Thị Kính ngồi khâu vá bên cạnh Thiện Sĩ đang đọc sách rồi thiếp ngủ. Khung cảnh tạo cảm giác gia đình êm ấm, gần gũi.

Những cử chỉ của Thị Kính như dọn kỷ, quạt cho chồng ngủ và chăm chú ngắm nhìn chồng cho thấy nàng là người vợ chu đáo, hết lòng yêu thương chồng. Khi phát hiện chiếc râu mọc ngược dưới cằm Thiện Sĩ, nàng lấy dao định xén đi với mong muốn làm chồng đẹp hơn.

Hành động ấy xuất phát từ tình cảm chân thành, không có ý định sát hại chồng. Tuy nhiên, sự việc bất ngờ bị hiểu lầm đã đẩy Thị Kính vào bi kịch.

Khám phá ngay: Soạn văn tôi đi học chi tiết

Câu 5: Phân tích hành động và lời nói của Sùng bà

Sùng bà hiện lên là người độc ác, hợm hĩnh và coi thường người lao động nghèo.

Hành động: Dúi đầu Thị Kính, bắt nàng ngửa mặt lên, xua đuổi và đẩy nàng ngã. Đặc biệt, bà còn làm nhục Mãng ông khi ông đến đón con gái về.

Lời nói: Liên tục mắng nhiếc, buộc tội Thị Kính và nhấn mạnh sự khác biệt về địa vị giữa hai gia đình. Bà không cho nàng cơ hội giải thích hay tự bảo vệ mình.

Qua đó, Sùng bà đại diện cho những định kiến và thế lực phong kiến bất công, sẵn sàng chà đạp người yếu thế để bảo vệ danh dự và quyền lợi của bản thân.

Câu 6: Thị Kính đã kêu oan mấy lần? Vì sao nàng không được minh oan?

Trong đoạn trích, Thị Kính kêu oan năm lần. Những lời kêu oan đầu tiên hướng đến mẹ chồng và chồng, nhưng đều không được lắng nghe.

Nguyên nhân là Sùng bà vốn định kiến, không muốn chấp nhận con dâu xuất thân nghèo khó; còn Thiện Sĩ yếu đuối, thiếu bản lĩnh và không dám đứng ra bảo vệ vợ. Khi Thị Kính kêu oan với cha là Mãng ông, nàng nhận được sự cảm thông, nhưng ông cũng bất lực trước sự áp đặt của gia đình thông gia giàu có.

Chi tiết này làm nổi bật bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến: dù trong sạch, họ vẫn có thể bị kết tội và không có cơ hội tự bảo vệ mình.

Câu 7: Vì sao hành động của Sùng bà khi Mãng ông đến đón Thị Kính càng làm tăng nỗi đau của hai cha con?

Trước khi đuổi Thị Kính, Sùng bà gọi Mãng ông sang rồi vu oan cho con gái ông tội giết chồng. Không chỉ xúc phạm Thị Kính, bà còn đẩy ngã Mãng ông, thể hiện thái độ khinh miệt và cự tuyệt quan hệ thông gia.

Hành động ấy khiến hai cha con Mãng ông phải chịu nỗi nhục nhã, đau đớn mà không thể phản kháng. Hình ảnh cha con ôm nhau khóc thể hiện sự bất lực của những người nghèo trước quyền thế và định kiến của xã hội phong kiến.

Qua đó, tác phẩm lên án sự bất công của xã hội cũ, nơi người có địa vị có thể chà đạp danh dự và hạnh phúc của người yếu thế.

Câu 8: Phân tích tâm trạng Thị Kính trước khi rời khỏi nhà Sùng bà

Trước khi rời khỏi nhà chồng, Thị Kính bộc lộ nỗi đau và sự tuyệt vọng qua lời than:

“Thương ôi… gối lẻ loi”.

Những cặp từ mang ý nghĩa đối lập như “bấy lâu – bỗng”, “sắt cầm – chăn gối lẻ loi” thể hiện sự chuyển biến đột ngột từ cuộc sống vợ chồng êm ấm sang cảnh chia lìa, cô độc. Thị Kính không chỉ mất đi hạnh phúc gia đình mà còn bị xúc phạm danh dự, không thể chứng minh sự trong sạch của mình.

Quyết định giả trai để vào chùa tu hành cho thấy nàng muốn tìm một con đường thoát khỏi cảnh đời oan nghiệt. Tuy nhiên, lựa chọn ấy cũng phản ánh tình cảnh bế tắc của người phụ nữ trong xã hội phong kiến khi không có quyền tự quyết định số phận.

Khám phá ngay: Gia sư Văn lớp 7 Uy Tín Dạy Kèm Tốt

Câu Hỏi Luyện Tập

Bài 1: Tóm tắt đoạn trích Nỗi oan hại chồng

Trong lúc ngồi khâu vá bên cạnh chồng, Thị Kính thấy chiếc râu mọc ngược dưới cằm Thiện Sĩ nên định dùng dao xén đi. Thiện Sĩ tỉnh giấc, nghi ngờ vợ muốn giết mình và gọi mẹ đến. Sùng bà không nghe lời giải thích, liên tục mắng nhiếc, vu oan rồi đuổi Thị Kính về nhà cha mẹ đẻ. Khi Mãng ông đến đón con, ông cũng bị Sùng bà xúc phạm. Cuối cùng, hai cha con đau đớn rời đi trong sự bất lực.

Bài 2: Nêu ý nghĩa của đoạn trích Nỗi oan hại chồng

Đoạn trích Nỗi oan hại chồng thể hiện những giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc:

• Giá trị hiện thực: Phản ánh sự bất công của xã hội phong kiến, nơi người nghèo và người phụ nữ thường bị áp bức, khinh miệt.
• Giá trị nhân đạo: Bênh vực phẩm chất tốt đẹp của Thị Kính, đồng cảm với nỗi đau và số phận bất hạnh của nàng.
• Giá trị phê phán: Lên án thói độc đoán, định kiến giai cấp và sự thiếu công bằng trong các mối quan hệ gia đình.

Thành ngữ “Oan Thị Kính” cũng bắt nguồn từ câu chuyện này, dùng để chỉ nỗi oan khuất khó giãi bày, không được người khác thấu hiểu.

Ý Nghĩa Và Giá Trị Của Đoạn Trích Nỗi Oan Hại Chồng

Đoạn trích Nỗi oan hại chồng giúp người đọc hiểu rõ hơn số phận bất hạnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Qua nhân vật Thị Kính, tác phẩm đề cao lòng nhân hậu, đức hạnh và khát vọng được sống công bằng, hạnh phúc. Đồng thời, câu chuyện lên án những định kiến và thế lực bất công đã đẩy con người lương thiện vào cảnh oan khuất, đau khổ.

Qua bài soạn Quan Âm Thị Kính, đặc biệt là đoạn trích Nỗi oan hại chồng, học sinh hiểu rõ hơn nỗi oan khuất của Thị Kính, phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ và những bất công trong xã hội phong kiến. Hy vọng phần hướng dẫn từ The TutorX sẽ giúp các em nắm vững nội dung, ý nghĩa tác phẩm và tự tin hoàn thành các câu hỏi trong sách giáo khoa.